Inclusief onderwijs in Finland

Thuiszitten doe je nooit vrijwillig.

Jaren geleden was ik, heel soms, met mijn gedachten in het koude Finland.
Het onderwijs daar is inclusief, wat zoveel betekent als dat er geen onderscheid gemaakt wordt tussen studenten met en zonder beperkingen. Zij gaan allemaal naar dezelfde scholen.
Naarmate mijn schoolgang problematischer werd, begon ik te dromen van een polsbandje om mijn pols dat las ‘Inclusief’ en dat ik, door ijs en sneeuw, onderweg was naar één van de grote schooldeuren, die ik uiteindelijk met een geluksgevoel opende.
Vervolgens werd ik teleurgesteld wakker. Toen er geen verbetering kwam in mijn schoolgang, werd deze droom lucide. Ik herkende de droom terwijl ik droomde, werd inmiddels badend in het zweet wakker, gevolgd door een ijskoud levensecht Fins gevoel van machteloosheid.

Het heeft niet zo mogen zijn. Mijn schoolcarrière kwam zonder afronding ten einde.
Een heel jaar heeft het me gekost dat te verwerken. Ik liep met een leesboek langs de muren van onze toen nog grote woonkamer. Stond stil, als in mijn stilstand. Het lukte me maar niet mezelf in de gedrukte woorden te verliezen, iets wat ik mezelf bijzonder kwalijk nam.
De behandeling die ik destijds van ProPersona te ontvangen had, werkte averechts.
En hoewel ik mijn verlies later geaccepteerd heb, het is gelopen zoals het gelopen is, ervaar ik nu nog de lasten van het fysiek niet in staat zijn tot het volgen van een opleiding.
Wel weet ik dat ik er niets aan kon doen. Een burn-out, minstens zes depressies, de problematische scheiding van mijn ouders, een psychose en een voorspeld overlijden, waarbij ik van mijn vrienden al afscheid had genomen…
Ik miste van ProPersona, dat mogelijk bedoelde mij te ondersteunen, al het begrip.
Het begrip, dat ik nu een ander zó graag zou schenken die worstelt met zijn of haar schoolgang en/of (on)gediagnosticeerde beperkingen.

Je bent niet dom. Het lukt je nu alleen niet, door je moeilijke omstandigheden.
Je hebt het hoe dan ook in je.

Ik zou willen dat ik zo was aangepakt. Het tegendeel was waar.
De gemene zin “Ja, dat had jij ook wel gewild, hè”, toen ik met pijn in mijn hart alles van school op had moeten geven, omdat ik niet lang meer te leven had.
Wat had het voor zin, ik kon niet meer. Maak een ander kapot, ik ben al kapot.

In de periode die volgde droomde ik opnieuw mijn droom over Finland.
Hij was dit keer levensecht en omarmde me, nam me met zich mee.
Ik werd bij de schooldeur warm verwelkomd door Sara, iets wat me erg ontroerde.
En het stelde me wel gerust, de gedachte dat de Finse ProPersona in dat taaltje helemaal niet meer te verstaan zou zijn.
De droom werd intenser, de uitwerking ook.
Ik werd wakker met zelfmoordneigingen, wilde zó graag dood.
Inmiddels weet ik al zoveel jaar, en heb ik ondervonden, dat het leven uit meer bestaat dan een opleiding alleen.
Hoewel de weg moeizamer is en je je dubbel moet bewijzen, heeft het ook een zekere schoonheid. Sindsdien leef ik namelijk in het nu.

Je bent wie je bent, met al je talent.
Dat hoeft niet bekroond te worden met een papiertje.
Je bezit het namelijk al.

Hoeveel deuren, echter, gesloten blijven, ook op sociaal vlak, zonder dat ik daar iets aan kon doen. Je komt in een blijvend isolement.

Dan kan ik soms niet anders dan opnieuw denken aan het polsbandje dat leest ‘Inclusief’ en de te openen schooldeur, het warme welkom door Sara in de Finse winterkou…

Al had ik mijn verkregen levenswijsheid door mijn alternatieve pad niet willen missen;
En doe ik met schrijven nu hoe dan ook al wat ik het liefste doe;

… Mijn tijd komt ook vast gauw.