Het zijn net mensen

In Het zijn net mensen lees je dat mensen die opgenomen zijn in een psychiatrische kliniek mensen zijn, zoals ieder ander. Hiermee hoop ik meer bewustzijn en begrip te creëren voor mensen met een psychische kwetsbaarheid, die te lijden hebben onder het vertekend beeld dat ook vandaag nog heerst.
Mijn sympathie voor medepatiënten is gebleven.
Het is tijd om het stigma te doorbreken.
Het is tijd voor een inkijkje in de werkelijkheid.
Wat nu volgt zijn zeer korte waargebeurde verhalen.

De vrouw van de tulpenkweker

We kwamen elkaar tegen op de gang, midden in de nacht.
Haar onverzorgde haar, dat pikzwart was met uitgroei, kenmerkte haar toestand.
Slechts haar zwart-witte kamerjas met print verzekerde me van haar aanwezigheid.
Ze was de vrouw van de tulpenkweker en was er erg slecht aan toe.
“Heb je dorst? Wil je iets drinken?”, vroeg ik, terwijl ik haar aankeek vanuit het duister.
Uiterst langzaam bewoog zij zich achter mij aan naar de woonkamer.
Ik haalde alle flessen uit de koelkast en liet mijn creativiteit de vrije loop.
Gulzig dronk ze mijn cocktail, een mengsel van de puurste suikersiropen.
“Sterk spul”, zei ze na haar laatste slok.
Ze voelde zich duizelig, liet een boertje en verontschuldigde zich.
“Er zit niets in”, zei ik lachend.
“Jawel, door jou ben ik dronken”, lachte ze.
Ze merkte met een triest gezicht op dat ze al een tijd niet gelachen had en bedankte me.
“Ik heb weer dorst. Was erg lekker”, zei ze, terwijl ze me gadesloeg.
De volgende dag zaten alle patiënten te genieten van mijn cocktails.
… met én zonder alcohol.
Dat werd een terugkerend zeldzaam moment, waarbij elke patiënt, hoe ziek ook, even rustig en vol aandacht bij iets anders was.
Ze waanden zich lachend op vakantie en bij hun vrienden en familie, die ze nu amper zagen.
Toen ik mij kort daarna in de personeelskamer bevond, werd er voor me geapplaudisseerd.

De ontsnapping naar Lourdes

De eerste druppels koffie lieten zich vallen in de glazen kan.
Het was nog vroeg in de morgen. Slechts twee patiënten waren op.
In een onderbelichte woonkamer dronken zij samen hun eerste bakkie troost.
Dat ze zich beiden slecht voelden, verried niet hun grootse plannen.
“Als we dan ontsnappen”, begon de ene man, pas na zeker te zijn van hun privacy.
“Gaan we dan naar het heilige Lourdes?”, maakte hij zijn zin af.
De andere man, dat was ik, keek op van zijn dampende koffiekop en zei:
“Als jij dat wilt, dan gaan we dat doen. Zeker!”
Toen hij dat hoorde, lachte hij me toe.
Hoewel ik meermaals succesvol ben ontsnapt, ben ik nooit in Lourdes aangekomen.
Dat was niet mijn persoonlijke eindbestemming.
Toch was het prettig samen een perspectief te hebben.
Te blijven dromen van het normale leven; het leven daarbuiten, dat we beiden kenden.

Leegte en liefde

Het was donker en winterkoud. We liepen een rondje om het ziekenhuis.
“Wie mis je het meest?”, vroeg ze me, terwijl ze sigarettenrook uitblies.
“Ik mis mijn vriendin”, zei ik.
“Snap ik. Ik mis mijn vriend ook super erg”
Ik knikte, of ik meende dat ik dat deed.
“Remi, kus me zoals je je vriendin kust. Denk aan haar”, zei ze.
Ik keek op. “Vind je dat goed?”
“Tuurlijk! Jij hebt mij net ook geholpen”
Ik kuste het bleke meisje dat voor me stond.
Toen ik mijn ogen kort opende, zag ik dat de hare gesloten waren.
Terwijl ik mijn ogen opnieuw sloot, streelde ik haar door haar haar.
“Wauw”, zei ze. “Dat voelde fijn”
“Dankjewel, echt.
Ik voel me beter”, zei ik, na haar lippen een laatste keer te hebben aangeraakt.
“Mooi, ik ook. Mag zo vaak je wilt”, zei zij.
“Weet ik”, zei ik met een kleur.

De nep-psychiater

Tijdens de ochtendwandeling was alles buiten bevroren, inclusief mijn ledematen.
“Remi, is jou opgevallen dat er een nep-psychiater actief is?”, zei mijn gesprekspartner.
Verbaasd keek ik op. “Hoezo?”, vroeg ik.
“Die met de plastic Aldi-jas, zeg nou zelf, dat kan toch nooit een psychiater zijn?!”
We proestten het uit en hadden het meteen warm.
“Nee, inderdaad. En hij heeft maar meteen drie jonge verpleegkundigen bezwangerd!”,
deed ik een duit in het zakje.
“Oeh ja, da’s een goeie! Dit kunnen we onmogelijk voor ons houden”, zei zij.
Ik was het. Ik heb het hem eerlijk gezegd.
Hij was niet blij, al moest hij zogenaamd lachen.
Minder blij was hij, echter,
toen ik zei dat een zwangere verpleegkundige bevestigd had dat hij het was.
Eenvoudige dingen fleuren daar je dag op.
We hebben hier met meerdere patiënten inclusief de verpleegkundige om gelachen.
Zij was het met ons eens: die plastic Aldi-jas kon echt niet.
(En gaf maar gelijk toe nooit door hem gezoend of bezwangerd te willen worden…)

Ik ben je neef

“Jij bent mijn neefje en jij kan lekkere cocktails maken”, zei ze.
De vrouw van de tulpenkweker ging steeds verder achteruit.
Dat ze dacht dat ik haar neef was, was echter iets positiefs.
“Waarom zit je hier, denk je?”, vroeg ik haar op een dag.
Ze noemde haar kleinkind, zei dat ze van haar hield en begon te huilen.
“Ik heb Loïsje niet aangeraakt, ik heb haar niet aangeraakt!”
Na haar getroost te hebben, zei ik:
“Ik ben je neef. Wij zijn familie. Ik weet dat je dat nooit zou doen”
Dat ben ik blijven herhalen en ze knapte zichtbaar op.
Het personeel inclusief de artsen heb ik gesmeekt mee te spelen.
Hoewel ze het daar eerst niet mee eens waren, bleek ik toch zichtbaar een positieve uitwerking op haar te hebben en kwam ‘haar neef’ haar herstel ten goede.
Ik was iemand die ze vertrouwde en waarmee ze bovenal kon lachen.
Haar familie kwam dagelijks langs en die vertelde ik hoe het werkelijk met haar ging.
Ik heb ze gevraagd of haar kleindochter tekeningen voor haar kon maken.
Daarmee liet ik haar zien dat ze die tekeningen verdiende en dat gaf haar rust.
Ze was daardoor beter aanspreekbaar en beter te behandelen.
Ze knapte elke dag op en opeens… was ze er weer!
Een volwaardig mooi mens, net als alle anderen.

Volwaardige mensen verdienen een menselijke aanpak.
Daar ontbrak het in de kliniek helaas vaak aan.
Ook zorgt het onterecht stigma rondom psychiatrie helaas nog altijd voor veel onbegrip van buitenaf.
Out of the box denken. Ontzettend belangrijk.
Er is daardoor zoveel meer mogelijk.

Achter elk mens schuilt een verhaal.